Cuba
E Vicipaedia
|
|||||
| Sententia nationalis: Patriam aut mortem (Hispanice: "Patria o muerte") |
|||||
| Linguae officiales | Hispanica | ||||
| Nomen gentilicium Adiectivum |
Cubanus[1] Cubanus |
||||
| Carmen nationale | La Bayamesa | ||||
| Praeses | Radulphus Castro | ||||
| Caput | Avana 23°8′ Sept., 82°23′ Occ. |
||||
| Urbs maxima | Avana | ||||
| Area - Totalis - aqua (%) |
de area 105.a 110 861 km² |
||||
| Numerus incolarum (anno 2007) Totalis - Spissitudo |
de frequentia 73.a 11 394 043 102/km² |
||||
| PDB (anno 2006) - Totalis - PDB/capita |
de producto 87.a $45 540 000 000 $4 000 (117.a) |
||||
| Nummus | Pondus Cubanus (CUP) |
||||
| Libertas civitatis Ex Hispania Ex CFA Ex Enmend. Platt Ad Communismum |
12 Octobris 1898 12 Octobris 1902 29 Maii 1934 1 Ianuarii 1959 |
||||
| Circulus temporalis - aestate (HÆ) |
EST (UTC-5) EDT (UTC-4) |
||||
| Praefixum telephonicum nationis | +53 |
||||
| Dominium interretiale | .cu | ||||
Cuba est maxima Antillarum Magnarum insula in Mari Caribaeo, insularum Americanarum magnitudine quarta, totius terrarum orbis autem quindecima. Partes quoque rei publicae Cubanae sunt variae insulae minores (plurimae Hispanice cayos appellatae) et Insula Iuventutis, insula maxima ante litus meridionale Cubanum sita.
Ab anno 1492 usque ad 1898 Cuba fuit colonia Hispana; postea res publica. Ex quo Hispania cum America bello certavit anno 1898, Civitates Foederatae Americae partem maiorem in relationibus internationalibus Cubanis figurant, sed post Bellum Frigidum et rerum Cubanarum commutationem Communistam anni 1959 relationes inter CFA et Cubam saepe fuerunt inimicae. Quamvis contentio inter ambas civitates usque ad dies nostros non quiesceret, Civitates Foederatae Americae foederibus Cubano-Americanis annorum 1903 et 1934 compositis [2] Sinu Guantanamo, parvula parte Cubae orientalis, utuntur suae classis statione.
[recensere] Geographia
Territoria vicina Cubae sunt paeninsula Iucatania (Mexici pars) ab occidente, paeninsula Florida, et Insulae Bahamenses septentrione, Hispaniola oriente, et Iamaica meridie. Litus septentrionalis Cubae partim Sinu Mexicano, partim Atlantico Oceano locatur; litus meridionale Mare Caribaeum adspicit. Maior pars superficiei Cubanae est planities, regione montuosa Sancti Iacobi Cubae excepta, ubi sunt Montes Magistri (Sierra Maestra) cuius Cacumen Turcus (Pico Turquino), altitudine 2005 m, est altissimus Cubae locus.
[recensere] Clima
Cuba climate tropicali fruitur, moderata ab aquis circumiacentibus. Temperaturae terrestres inter 20ºC et 30ºC oscillant. Ob amnes per Sinum Mexicanum fluentes, temperaturae aquarum litoralum inter 26ºC hieme et 28-30ºC aestate oscillant.[3]
Copiosae pluviae, magnae intensitatis, annum in duo tempora dividunt: hiems sicca a mense Novembre ad Aprilem extendit, et aestas umida a mense Maio ad Octobrem.
Per umidum tempus, praesertim inter menses Septembrem et Octobrem, Typhones marini sinum Mexicanum versi Cubam magnopere adflictant. Indi Taini, qui Cubae primitus vixerunt, tales typhones appellabant huracan; postquam nautae Hispani eos appellabant huracanes vel furacanes vel furacana.[4]
[recensere] Divisio administrativa
[recensere] Provinciae
Cuba nunc quattuordecim provincias habet, quorum maxima est Avana Urbs (Ciudad de la Habana), incolarum 2.2 milionum. Nomina provinciarum ab occidente ad orientem sunt: [5]
- Pinetum ad Flumen (Hispanice; Pinar del Rio),
- Avana Provincia (Hispanice; La Habana),
- Avana Urbs (Hispanice; Ciudad de la Habana),
- Matansa (Hispanice; Matanzas),
- Centumfocensis Provincia (Hispanice; Cienfuegos),
- Villa Clara (Hispanice; Villa Clara),
- Sancti Spiritus (Hispanice; Sancti Spíritus),
- Caecus Abulae (Hispanice; Ciego de Ávila),
- Camagueya (Hispanice; Camagüey),
- Tunae (Hispanice; Las Tunas),
- Granma (Granma),
- Holguina (Holguín),
- Sanctus Iacobus Cubae (Hispanice; Santiago de Cuba), et
- Guantanamus (Hispanice; Guantánamo).
- Insula Iuventutis (Hispanice; Isla de la Juventud) constat ex municipio egregio.
[recensere] Communia
Provinciae Cubanae in 169 communia (Hispanice; municipios) dividuntur. Quem numerum Lex Numerus 1304 die 3 Iulii 1976 definit.
[recensere] Communia provinciae Camagueyae
| Commune Latinizato cum nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Camagueya | Camagüey | 324 921 | 1 106 | Provinciale caput |
| Carolus Manuel de Céspedes | Carlos M. de Céspedes | 25 707 | 653 | |
| Smaragdopolis | Esmeralda | 29 953 | 1 480 | |
| Florida | Florida | 73 612 | 1 800 | |
| Guaemarum | Guáimaro | 57 086 | 1 847 | |
| Ximaguyuvum | Jimaguayú | 21 169 | 799 | |
| Metallopolis | Minas | 38 517 | 1 015 | |
| Naxasa | Najasa | 16 470 | 921 | |
| Novettae | Nuevitas | 44 882 | 415 | |
| Sancta Crux Meridionalis | Santa Cruz del Sur | 51 335 | 1 122 | |
| Sibanicuvum | Sibanicú | 31 117 | 736 | |
| Montes Cubettae | Sierra de Cubitas | 18 589 | 549 | |
| Vertentes | Vertientes | 53 299 | 2 005 |
[recensere] Communia provinciae Caeci Abulae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Baragua | Baraguá | 32 408 | 728 | |
| Bolivia | Bolivia | 16 612 | 918 | |
| Ciambae | Chambas | 39 868 | 769 | |
| Caecus Abulae | Ciego de Ávila | 135 736 | 445 | Provinciale caput |
| Cyrus Redondo | Ciro Redondo | 29 560 | 588 | |
| Florentia | Florencia | 19 811 | 286 | |
| Maxagua | Majagua | 26 617 | 544 | |
| Mouror | Morón | 60 612 | 615 | |
| Kalendae Ianuariae | Primero de Enero | 27 813 | 713 | |
| Venetiola | Venezuela | 27 333 | 716 |
[recensere] Communia provinciae Centumfocensis
.
| Commune cum nomine Latinizato | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Abreus | Abreus | 30 330 | 564 | |
| Aquatio Viatorum | Aguada de Pasajeros | 31 687 | 680 | |
| Urbs Centumfocensis | Cienfuegos | 163 824 | 333 | Provinciale caput |
| Cruces | Cruces | 32 139 | 198 | |
| Cumanayagua | Cumanayagua | 51 435 | 1 099 | |
| Laxae | Lajas | 22 602 | 430 | |
| Palmyra | Palmira | 33 153 | 318 | |
| Rhodus | Rodas | 33 477 | 552 |
[recensere] Communia Urbis Avanae
1. Bubulci, 2. Lisa, 3. Litus, 4. Marianaum, 5. Forum Rerum Novarum, 6. Centrum Avanae, 7. Avana Vetus, 8. Collis, 9. Decimus Octobris, 10. Arrugia Citri Sinensis, 11. Sanctus Michael Census, 12. Cotorrum, 13. Guanabacoa, 14. Regula, 15. Avana Orientalis
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Arrugia Citri Sinensis | Arroyo Naranjo | 210 053 | 83 | |
| Bubulci | Boyeros | 188 593 | 134 | |
| Centrum Avanae | Centro Habana | 158 151 | 4 | |
| Collis | Cerro | 132 351 | 10 | |
| Cotorrum | Cotorro | 74 650 | 66 | |
| Decimus Octobris | Diez de Octubre | 227 293 | 12 | |
| Guanabacoa | Guanabacoa | 112 964 | 127 | |
| Avana Orientalis | La Habana del Este | 178 041 | 145 | |
| Avana Vetus | La Habana Vieja | 95 383 | 5 | Patrimonium Mundanum Humanitatis |
| Lisa | La Lisa | 131 148 | 38 | |
| Marianaum | Marianao | 135 551 | 21 | |
| Litus | Playa | 186 959 | 36 | |
| Forum Rerum Novarum | Plaza de la Revolución | 161 631 | 12 | Gubernationis Vicus |
| Regula | Regla | 44 431 | 9 | |
| Sanctus Michael Census | San Miguel del Padrón | 159 273 | 26 |
[recensere] Communia provinciae Granmae
.
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Bartholomaeus Masó | Bartolomé Masó | 53 024 | 629 | |
| Bayamopolis | Bayamo | 222 118 | 918 | Provinciale caput |
| Bovis Superior | Buey Arriba | 31 327 | 452 | |
| Campechuela | Campechuela | 46 092 | 577 | |
| Cautus Christus | Cauto Cristo | 21 159 | 550 | |
| Guisa | Guisa | 50 923 | 596 | |
| Chrysammia | Jiguaní | 60 320 | 646 | |
| Hippomanepolis | Manzanillo | 130 789 | 498 | |
| Luna Dimidia | Media Luna | 35 330 | 376 | |
| Niquerum | Niquero | 41 252 | 582 | |
| Pilonum | Pilón | 29 751 | 462 | |
| Flumen Cautum (Commune) | Río Cauto | 47 833 | 1 500 | |
| Yara | Yara | 59 415 | 576 |
[recensere] Communia provinciae Guantanami
.
| Commune cum Latinizato nomine | Incolae | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Baracoa | Baracoa | 81 794 | 977 | |
| Caimanopolis | Caimanera | 10 562 | 366 | |
| Salvatoria | El Salvador | 45 662 | 637 | |
| Guantanamus | Guantánamo | 244 603 | 741 | Provinciale caput |
| Imiae | Imías | 20 959 | 524 | |
| Maesium | Maisí | 28 276 | 525 | Mechanopolis (Hispanice; La Máquina) |
| Manuel Tames | Manuel Tames | 14 200 | 526 | |
| Nicetus Pérez | Niceto Pérez | 17 783 | 640 | |
| Sanctus Antonius Meridionalis | San Antonio del Sur | 26 509 | 585 | |
| Yaterae | Yateras | 20 358 | 664 | Periphraxopolis (Hispanice; Palenque) |
[recensere] Communia provinciae Holguinae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Antilla | Antilla | 12 222 | 100 | |
| Baguani | Báguanos | 52 854 | 806 | |
| Coeladapolis | Banes | 81 274 | 781 | |
| Cacocum | Cacocum | 42 623 | 661 | |
| Calixtus García | Calixto García | 57 867 | 617 | Bonaventurapolis (Hispanice; Buenaventura) |
| Lophiscopolis | Cueto | 34 503 | 326 | |
| Franciscus País | Frank País | 25 621 | 510 | Insula Mambium (Hispanice; Cayo Mambí) |
| Oropolis | Gibara | 72 810 | 630 | |
| Holguina | Holguín | 326 740 | 666 | Provinciale caput |
| Mayarium | Mayarí | 105 505 | 1 307 | |
| Moa | Moa | 71 079 | 730 | |
| Raphael Freyre | Rafael Freyre | 50 080 | 620 | |
| Sagua Tanami | Sagua de Tánamo | 52 013 | 704 | |
| Urbanus Noris | Urbano Noris | 43 892 | 846 |
[recensere] Communia provinciae Avanae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Alquizaropolis | Alquizar | 29 616 | 193 | |
| Artemidopolis | Artemisa | 81 209 | 690 | |
| Batabanovum | Batabanó | 25 664 | 187 | |
| Bauta | Bauta | 45 509 | 157 | |
| Mikaniapolis | Bejucal | 25 425 | 120 | |
| Caemitum | Caimito | 36 813 | 238 | |
| Guanaxayum | Guanajay | 28 429 | 113 | |
| Guines | Güines | 68 951 | 445 | |
| Crescentia Comae | Güira de Melena | 37 838 | 178 | |
| Xarucum | Jaruco | 25 658 | 276 | |
| Madruga | Madruga | 30 640 | 464 | |
| Marielum | Mariel | 42 504 | 269 | |
| Coma Meridionalis | Melena del Sur | 20 445 | 227 | |
| Nova Pax | Nueva Paz | 24 277 | 515 | |
| Quivicanum | Quivicán | 29 253 | 283 | |
| Sanctus Antonius Balneorum | San Antonio de los Baños | 46 300 | 127 | |
| Sanctus Iosephus Lagenarum | San José de las Lajas | 69 375 | 591 | |
| Sanctus Nicolaus | San Nicolás | 21 563 | 242 | |
| Sancta Crux Septemtrionalis | Santa Cruz del Norte | 32 576 | 376 |
[recensere] Communia provinciae Matansae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Calimetum | Calimete | 29 736 | 958 | |
| Cardinae | Cárdenas | 103 087 | 566 | |
| Palus Zapatae | Ciénaga de Zapata | 8 750 | 4 320 | Litus Longum (Hispanice; Playa Larga) |
| Columbopolis | Colón | 71 579 | 597 | |
| Xagueyum Magnum | Jagüey Grande | 57 771 | 882 | |
| Iovellanopolis | Jovellanos | 58 685 | 505 | |
| Limonopolis | Limonar | 25 421 | 449 | |
| Erythroxylopolis | Los Arabos | 25 702 | 762 | |
| Martipolis | Martí | 23 475 | 1 070 | |
| Matansa | Matanzas | 143 706 | 317 | Provinciale caput |
| Petrus Betancourt | Pedro Betancourt | 32 218 | 388 | |
| Pericum | Perico | 31 147 | 278 | |
| Coniugium Regum | Unión de Reyes | 40 022 | 856 | |
| Siccum Navale | Varadero | 24 681 | 32 |
[recensere] Communia provinciae Tunarum
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Amantiopolis | Amancio | 41 523 | 857 | |
| Columbia | Colombia | 32 942 | 563 | |
| Iesus Menéndez | Jesús Menéndez | 51 002 | ||
| Mombinopolis | Jobabo | 49 403 | 884 | |
| Maxibacoa | Majibacoa | 40 264 | 621 | Calixtopolis (Hispanice; Calixto) |
| Manatopolis | Manatí | 33 573 | 953 | |
| Portus Pater | Puerto Padre | 93 705 | 1 178 | |
| Victoria Tunarum | Victoria de Las Tunas | 187 438 | 891 | Provinciale caput |
[recensere] Communia provinciae Pineti ad Flumen
.
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Sinus Profunda | Bahía Honda | 45 968 | 784 | |
| Candelaria | Candelaria | 19 523 | 299 | |
| Consolatio Meridionalis | Consolación del Sur | 87 500 | 1 112 | |
| Guanum | Guane | 35 893 | 717 | |
| Palma | La Palma | 35 426 | 621 | |
| Anactoropolis | Los Palacios | 38 950 | 786 | |
| Mantua | Mantua | 26 065 | ||
| Fodinae Matahambrenses | Minas de Matahambre | 34 419 | 858 | |
| Pinetum ad Flumen | Pinar del Río | 190 532 | 708 | Provinciale caput |
| Sanctus Christophorus | San Cristóbal | 70 830 | 936 | |
| Sanctus Ioannes et Martínez | San Juan y Martínez | 45 061 | 409 | |
| Sanctus Ludovicus | San Luis | 34 085 | 765 | |
| Sandinopolis | Sandino | 39 245 | 1 718 | |
| Vineales | Viñales | 27 129 | 704 |
[recensere] Communia provinciae Sancti Spiritus
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Cabaeguanum | Cabaiguán | 67 224 | 597 | |
| Fomentum | Fomento | 33 528 | 471 | |
| Xatibonicum | Jatibonico | 42 708 | 276 | |
| Ophidopolis | La Sierpe | 16 937 | 1 035 | |
| Sancti Spiritus | Sancti Spíritus | 133 843 | 1 151 | Provinciale caput |
| Taguascum | Taguasco | 36 365 | 518 | |
| Trinitas | Trinidad | 73 466 | 1 155 | |
| Yaguaxayum | Yaguajay | 58 938 | 1 032 |
[recensere] Communia provinciae Sancti Iacobi Cubae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Naucleropolis | Contramaestre | 101 832 | 610.3 | |
| Guamapolis | Guamá | 35 516 | 964.6 | |
| Mellapolis | Mella | 33 667 | 335.2 | |
| Roystonea Sorianensis | Palma Soriano | 124 585 | 845.8 | |
| Sanctus Ludovicus | San Luis | 88 496 | 498 | |
| Sanctus Iacobus Cubae | Santiago de Cuba | 472 255 | 1 023.8 | Provinciale caput |
| Secundum Agmen | Segundo Frente | 40 885 | 540 | Mayarium Superius (Hispanice; Mayarí Arriba) |
| Songum-Maya | Songo-La Maya | 100 287 | 721} | Maya (Hispanice; La Maya) |
| Tertium Agmen | Tercer Frente | 30 457 | 364 | Compitum Balneorum (Hispanice; Cruce de los Baños) |
[recensere] Communia provinciae Villae Clarae
| Commune cum Latinizato nomine | Commune Hispanice | Incolae (2004) |
Area (km²) |
Nota |
|---|---|---|---|---|
| Caebarienum | Caibarién | 38 064 | 212 | |
| Camaxuanium | Camajuaní | 63 544 | 614 | |
| Centumfontes | Cifuentes | 33 391 | 512 | |
| Corralillum | Corralillo | 27 571 | 843 | |
| Diabasiopolis | Encrucijada | 33 641 | 345 | |
| Manicaragua | Manicaragua | 73 370 | 1 063 | |
| Plateulae | Placetas | 71 837 | 601 | |
| Crematum Guinium | Quemado de Güines | 22 590 | 338 | |
| Fundulus | Ranchuelo | 59 062 | 556 | |
| Remedia | Remedios | 46 482 | 560 | |
| Sagua Magna | Sagua la Grande | 56 097 | 661 | |
| Sancta Clara | Santa Clara | 237 581 | 514 | Provinciale caput |
| Sanctus Dominicus | Santo Domingo | 53 840 | 883 |
[recensere] Historia
[recensere] Colonia Hispaniae
Primitus indigenae Americani, qui "Taini" dicuntur, Cubam habitabant. Taini tabaccum colebant et domus e palmae foliis construebant. Christophorus Columbus prima navigationum suarum in Americam factarum in Cubam perductus die 27 Octobris 1492, insulam putabat esse partem Asiae. Duo decennia postea, circa annum 1510, Didacus Velazquez (Hispanice: Diego Velázquez) coepit insulam regno Hispano subigere. Quod ut facilius eveniret, Velazquez anno 1512 condidit in orientali in